Maqola · 11-iyul, 2012 · 3 daqiqa

“DUMLILAR” YoXUD ZARURIY TAHLIL

Muallif: Professor Dr. Zarifjon Murodov Jumaboyeviç, urolog-androlog

Odatda, erkaklar spermogramma sözini eşitişlari bilan bir çöçib tuşişadi. Ularni köpinça «Bu tahlil nima uçun kerak?” degan savol emas, balki “Buni qanday topşiraman?” degan öy taşvişga soladi. Şifokor sizga spermogramma topşirişni buyurgan ekanmi, buning uçun asos bor, vaqtni ötkazmay, işga kirişing.

Sperma tahlilidan asosiy maqsad uruğlantiriş qobiliyatini tekşirişdir. Agar erkak turmuş qurganidan keyin 1 yilga qadar muntazam jinsiy hayot keçirsa-yu, ayoli homilador bölmasa, spermogramma buyuriladi. Şuningdek, siydik-tanosil tizimi kasalliklari – prostatit, vezikulit, epididimit, orxit aniqlanganda ham ana şunday tahlil ötkaziş tavsiya etiladi.

Spermogramma ötkazişdan oldin kamida 3 kun, köpi bilan 5 kungaça jinsiy aloqadan tiyiliş lozim. Oçiği, tahlil topşirişda bir oz noqulaylik bor. Laboratoriyalarimiz kunduzi işlaydi, şuning uçun bemorlar uruğni qöl bilan tökişga majburlar. Ba'zilar esa jinsiy aloqada böşanişdan oldin uruğni maxsus idişga tökadilar. Idiş yuvilgan, qaynatilgan va quritilgan bölişi şart. Bunday paytda maniy uzoği bilan 45 daqiqa içida laboratoriyaga etkazilişi şart. Idiş juda issiq, ayniqsa, sovuq haroratda qolmasligi kerak, aks holda spermatozoidlarning harakatçanligiga salbiy ta'sir körsatadi. Maniyni prezervativdan idişga soliş mumkin emas, çunki prezervativlarda uruğni öldiriş xususiyati aniqlangan.

Spermogrammada quyidagi jadvalda qayd etilgan körsatkiçlarga e'tibor beriladi. 1 ml eyakulyatda spermatozoidlar miqdori 20 mln dan kam bölişi uruğlaniş ehtimolining sezilarli darajada kamligidan darak beradi. Şuningdek, tirik spermatozoidlar miqdorini aniqlaş ham muhimdir. Agar bu körsatkiç 50 foizdan kam bölsa, jiddiy öylab körişga tööri keladi. Spermatozoidlarning harakatçanligi esa me'yoridan kam bölmasligi kerak. Leykotsitlarning bölişi va spermatozoidlarning yopişqoqligi (quyuqligi) tanosil tizimida yalliğlaniş borligini bildiradi. Bundan taşqari, tahlildagi barça körsatkiçlar me'yorida bölsa-yu, birgina rN körsatkiçi yomon bölsa, bu farzand bölişini qiyinlaştiruvçi holat hisoblanadi.

Hayotjon ZOKIROV,urolog

EYaKULYaTTAHLILI

Körsatkiçlar                                                                    Me'yor

Eyakulyatmiqdori                                                              2-3 ml

Rangi                                                                                  oqiş-xira     

rN                                                                                       7,4-7,8

Eyakulyatningtinişvaqti                                               20-30daqiqa  

Eyakulyatningyopişqoqligi (quyuq-suyuqligi)               1-2 ml

1 ml da spermatozoidlar miqdori                                  > 60 mln        

Harakatçanligi

*faol                                                                                  > 60%

*sust                                                                                   4-30 %

*harakatsiz                                                            0-14 %

Tirik spermatozoidlar                                                   > 60% 

Ölik spermatozoidlar                 

Leykotsitlar                                                                      1-6      

Eritrotsitlar                                                                    abs      

Epiteliy               

Letsitin donalari            

Bexter kristallari                                                          abs      

Spermatogenez hujayralari                                          1-2 % dan kam emas   

Spermoaglyutinatsiya                                                        yğq     

Fruktoza                                                                               150-250 mg %

Odatda, erkaklar spyermogramma sözini eşitişlari bilan bir çöçib tuşişadi. Ularni köpinça «Bu tahlil nima uçun kyerak?” dyegan savol emas, balki “Buni qanday topşiraman?” dyegan öy taşvişga soladi. Şifokor sizga spyermogramma topşirişni buyurgan ekanmi, buning uçun asos bor, vaqtni ötkazmay, işga kirişing.

Spyerma tahlilidan asosiy maqsad uruğlantiriş qobiliyatini tyekşirişdir. Agar erkak turmuş qurganidan kyeyin 1 yilga qadar muntazam jinsiy hayot kyeçirsa-yu, ayoli homilador bölmasa, spyermogramma buyuriladi. Şuningdyek, siydik-tanosil tizimi kasalliklari – prostatit, vyezikulit, epididimit, orxit aniqlanganda ham ana şunday tahlil ötkaziş tavsiya etiladi.

Spyermogramma ötkazişdan oldin kamida 3 kun, köpi bilan 5 kungaça jinsiy aloqadan tiyiliş lozim. Oçiği, tahlil topşirişda bir oz noqulaylik bor. Laboratoriyalarimiz kunduzi işlaydi, şuning uçun byemorlar uruğni qöl bilan tökişga majburlar. Ba'zilar esa jinsiy aloqada böşanişdan oldin uruğni maxsus idişga tökadilar. Idiş yuvilgan, qaynatilgan va quritilgan bölişi şart. Bunday paytda maniy uzoği bilan 45 daqiqa içida laboratoriyaga yetkazilişi şart. Idiş juda issiq, ayniqsa, sovuq haroratda qolmasligi kyerak, aks holda spyermatozoidlarning harakatçanligiga salbiy ta'sir körsatadi. Maniyni pryezyervativdan idişga soliş mumkin emas, çunki pryezyervativlarda uruğni öldiriş xususiyati aniqlangan.

Spyermogrammada quyidagi jadvalda qayd etilgan körsatkiçlarga e'tibor byeriladi. 1 ml eyakulyatda spyermatozoidlar miqdori 20 mln dan kam bölişi uruğlaniş ehtimolining syezilarli darajada kamligidan darak byeradi. Şuningdyek, tirik spyermatozoidlar miqdorini aniqlaş ham muhimdir. Agar bu körsatkiç 50 foizdan kam bölsa, jiddiy öylab körişga tööri kyeladi. Spyermatozoidlarning harakatçanligi esa mye'yoridan kam bölmasligi kyerak. Lyeykotsitlarning bölişi va spyermatozoidlarning yopişqoqligi (quyuqligi) tanosil tizimida yalliğlaniş borligini bildiradi. Bundan taşqari, tahlildagi barça körsatkiçlar mye'yorida bölsa-yu, birgina rN körsatkiçi yomon bölsa, bu farzand bölişini qiyinlaştiruvçi holat hisoblanadi.

Hayotjon ZOKIROV,urolog

EYaKULYaTTAHLILI

Körsatkiçlar                                                                    Mye'yor

Eyakulyatmiqdori                                                              2-3 ml

Rangi                                                                                  oqiş-xira     

rN                                                                                       7,4-7,8

Eyakulyatningtinişvaqti                                               20-30daqiqa  

Eyakulyatningyopişqoqligi (quyuq-suyuqligi)               1-2 ml

1 ml da spyermatozoidlar miqdori                                  > 60 mln        

Harakatçanligi

*faol                                                                                  > 60%

*sust                                                                                   4-30 %

*harakatsiz                                                            0-14 %

Tirik spyermatozoidlar                                                   > 60% 

Ölik spyermatozoidlar                 

Lyeykotsitlar                                                                      1-6      

Eritrotsitlar                                                                    abs      

Epityeliy               

Lyetsitin donalari            

Byextyer kristallari                                                          abs      

Spyermatogyenyez hujayralari                                          1-2 % dan kam emas   

Spyermoaglyutinatsiya                                                        yğq     

Fruktoza                                                                               150-250 mg %

Boşqa maqolalar

10-may, 2026Befarzandlikda Sperma (Uruğ) Hajmining ahamiyati19-fevral, 2025«Nozik mavzu, murakkab mavzu» – şifokor-androlog bilan suhbat3-fevral, 2025Jinsiy voqealik tuşlar köriş