NASA’ (The National Aeronautics and Space Administration) dan yaxshi uyquning 7 siri!

Ma’lumotlarning köpligi va ularning oqimining tezligi sababli bugungi kunda insoniyatni qiynayotgan masalalaridan biri yaxşi uhlayolmaslikdir. Yaxşi uhlayolmaslik organizmni eng kop asab tizimini izdan çiqarsa keyingi navbatda andrologik tizimni kasalliklariga sabab böladi, yaxşi uyqu organizmda melatonin körsatkiçini kötaradi, yuqori korsatkiçli melatonin jinsiy faollikni oşiradi. Amerikaning fazo ilmiy tekşiriş markazi NASA’ning fazogirlar uçun işlab çiqqan quyidagi ilmiy tavsiyalarini bizlar uçun ham tadbiq qiliş mumkin.

1. HAR DOIM BIR HIL VAQTDA UYQUGA YOTIŞ

NASA fazogirlari har 90 minutda dunyo atrofidan bir marta aylanib ötadi, şuningçun ulardan siklik ritm uyqu buzulişlari bölişi tabiiy hol. 

Daily News habariga köra NASA olimlari bu muammoni hal qilişni eng tabiiy usuli har kuni bir hil vaqtda uhlab bir hil vaqtda uyğoq bölişlikdir deb ta’kidlaşdi.

1. UYQUOLDI MAŞQLAR VA OVQATLANIŞ KERAK EMAS

Uyquga ketiş muddati uhlaşdan oldin qilingan işlarga ham boğliqdir. Keçki yuguruşlar va sportzallardagi maşqlar organizmdagi haroratni kötarilişiga sabab böladi, bunday holatda kişini uhlaşni boşlaşi ança keçikadi. Şuningçun fazogirlar uyqudan oldin jismoniy harakatlarni kamaytirişar ekan.

Hazm uçun ajratiladigan energiya miqdorini ham kamaytiriş uçun uyqu soatidan oldingi ovqatlanişlarda hazmi oğir taomlar iste’mol qilişmaydi. Jismoniy maşqlar va hazmi oğir taomlardan taşqari qaxva ham içmaslik uyquni osonlaştiradi.

1. ELEKTRONİK JIHOZLARDAN (planşet, telefon, computer va hakozo) FOYDALANIŞNI KAMAYTIRIŞ

Bu tur jihozlardan tarqaladigan nurllar uyquga ta’sir qiladi. NASA şuningçu 2-3soat oldin telefon va şu kabi jihozlardan foydalanmaslikni tavsiya qiladi.

1. UYNI YORITIŞNING HAM TOĞRI TANLAŞ KERAK

Fazogir yoruqlikni yerda yurgandek his qilmaganlari uçun bioritmlarida özgarişlar kuzatilagani sababli, ozlaridan nur çiqaradigan flurosent lampoçkalardan foydalanmasliklari ta’kidlanadi. Asosan LED çiroqlardan foydalanişlik uyqu jarayoniga ijobiy ta’sir qiladi. Uzay istasyonunda ışığın durumu astronotların sikardiyan ritimleri üzerinde etkili olduğundan uyku üzerinde belirleyici oluyor uzay araçlarında mavi ışık yayan florasan ışıklar kullanılmıyor. Uzay araçlarında rengini ve yoğunluğunu değiştiren LED ampuller kullanılıyor. Imkon qadar flurosent çiroqlardan foydalanmanglar çunki ular uyquda organizm işlab çiqişi kerak bölgan vujudni yoşartiradigan melatonin gormonini sintezini stimul qilmaydi (uyquda yoniq qolsa). Ularni örniga sariq yoki toq sariq (orange) çiroqlaridan foydalaniş kerak.

1. UYQU UÇUN KERAKLI MUHITNI TAYYORLAŞ

Fazogirlarning har biri uçun uxlaganda quyoş nuri kirmaydigan alohida honalar mavzud bölib bu ularning organizmining yaxşi dam olişi va melatoninni kerakli darajada işlab çiqilişini ta’minlaydi. Sizlar ham xonalaringni qoronğu va sokin qilinglar. Agar imkoni bolmasa quloqqa tiqma tiqib közga niqob taqib uxlasalaring ham böladi. Bundan taşqari havosini tez tez almaştirib turişlikni ham kanda qilmaslik kerak.

1. BÖŞAŞTIRIŞ MAŞQLARINI ÖRGANING

Köpçilikdagi stress va taşvişlar sababli ham uyqu buzulişi kuzatiladi. NASA bu holatlarda fazogirlarga öz-özlarini qölga olib böşaştirişga yondaşiş terapiyasini tavsiya qilar ekan. Hattoki uyqu çaqiradigan odatlarini ham örganib çiqib ularni ham tadbiq qilişga undar ekan.

Oddiy nafas maşqlari ham uyqu sifatini oşirib dam olişimizga yordam beradi. Quyidagi nafas maşqi sizga ham foydasi tegişi mumkin:

• 5.gaça sanab çuqur nafas oling
• Nafasiningizni 5 sekund uşlab turing.
• 5 sekunda davomida nafasni çiqaring muskullarni boşaştiring
• Şu maşqni 3-5 marta qaytaring

7- MELATONİN VA KOFEİN IS’TEMOL QILING

Fazogirlar uyqusida özgariş kuzatilsa tinçlantiruvçi ta’sirga ega sintetik melatonin yoki çoy, kofe va şikoladlar is’temol qilişar ekan. Qondagi kofeinning miqdori 400mg atrofida bölganda ijobiy ta’sirga ega. Agar kamroq uxlagan bölsez soğliğiz kötarsa uyqudan turib 2 finjon qaxva va 4 soatdan keyin yana 2 finjon qaxva içsangiz kuningiz uçun yetarli energiyani olgan bölasiz.