Onanizm (masturbatsiya, autoerotizm)
Muallif: Professor Dr. Zarifjon Murodov Jumaboyeviç, urolog-androlog
Onanizm kişining jinsiy mayl va xoҳişini қöli yoki қölidagi biron pryedmyet bilan қondirişidir. Kyelib çiқişi ҳaқida Injildagi pyersonaj Onana özidan avlod қoldirmaslik uçun uruғini yerga tökib yuborişidan dyegan fikrlar mavjud. Onanizm diniy қaraş nuқtai nazaridan gunoҳ böladi ba'zilar esa қilmagan ma'қul dyegan tuşunçalar bor. Biz bu yerda organizmga ta'sirini ilmiy taraflaridan baҳolaymiz.
Insonda қarama қarşi jinsga қiziқiş 6 – 7yoşdan boşlanadi. Va albatta bu ba'zi ҳatti-xarakatlar paydo bölişni boşlaydi bu yoşda ota-onalarga tuşadigan vazifa ular ҳayolini jinsiga mos narsalar bilan band қilişdadir (masalan katta bölsang kim bölasan uning uçun nimalarga e'tibor byeriş kyerakligini yoş bolalarga xos tarzda tuşintiriş kyerak). Lyekin onanizm byeixtiyoriy ravişda odatda 13-14yoşdan boşlanadi.
Ҳattoki Gippokrat ҳam onanizmni қattiқ қoralagan uning şu sözlariga e'tibor қarataylik: «Bu kasallik insonni orқa miyasi(umurtқa kanalida joylaşgan)dan rivojlanadi. Kasallik öz ҳis tuyғularini boşқaraolmaydiganlarni köproқ zararlaydi. Ularda isitma bölmaydi, iştaҳalari ҳam zör böladi lyekin ozib, zöriқib kyetişadi. Xuddi butun tanasida çumoli örmalayotgandyek tuyuladi. Siydikda ҳam juda köp va suyuқ uruғ çiқib kyetişi kuzatiladi. Bunday erkaklar ayollar bilan yaқinlik қiliş uçun yaroқsiz ҳisoblanişadi va köpinça uyalib ҳam қolişadi. Bir tyekis yölda yurmaslik ularni ҳoldan toyişiga olib kyeladi, boşda şovқin, қuloқlarda şovқin va niҳoyat yuқori ularni bitiradigan isitma boşlanadi».
Onanizmning 4 ta turi bor:
1. Odatdagi autoonanizm
2. Guruҳlaşgan onanizm (Bir nyeça kişi bir birinikini қözғatiş)
3. Aқliy onanizm (eng xavflisi faқat ҳayolida jonlantirib қöli yoki pryedmyetsiz böşaliş)
4. Instrumyental onanizm (biron instrumyent, buyum yordamida böşaliş)
Onanizm қay usulda bölişidan қa'tiy nazar tabiiylikka mos emas şuning uçun juda köplab mualliflar tomonida қuyidagi asoratlari yozilgan:
Birgina Puiyye onanizmni kyeltirib çiқarişi va/yoki asorati bölişi mumkin bölgan 100dan oşiқ kasalliklarni byelgilarini sanab ötgan. Xavyelok Ellis esa juda diққat bilan körinişlarni sanab ötgan: aқldan oziş, epilyepsiya, köplab köz kasalliklari, köz usti va ensa soҳasida oғriқlar, çakka soҳasida uziga xos oғriқlari (Zavaj), turli körinişdagi nyevralgiyalar (Ansti, Xapman), yoş қizlarda kökrak uçlarini syezuvçanligini oşib kyetişi (Lakassan), astma (Pyeyyer), yurakda şovқinlar (Zirli), yaralar, pufakçalar paydo bölişi (Baraduk), tyeri toşmalari (Klipson), köz қoraçiғini kyengayib kyetişi (Skyen, Lyevi, Moraglia), ғilaylik (Puiyye), köz atrofini қorayişi, oғriқli myenstruatsiya (Dj. Xapman), baçadon va қin katari (Vinkyel, Puiyye), jinsiy a'zolar gipyertrofiyasi, jinsiy a'zodagi yiringli toşmalar, dyermatitlar, tyeri rangini öçişi, oқarişi (Lyevi, Moraglia), burun қizarişi (Grunyer), sababsiz burundan қon kyetişi (Joal, G.N. MakKyenzi), burun şaklini patologik özgarişi (Flis), xurujli yötal (Govyer), қizlarda byeixtiyoriy siydik çiқib kyetişi (Jirando), қizlarni қöllariga sögallar çiқib kyetişi (Dyurr, Krixmar, fon Oyye), gallyutsinatsiyalar (Grizingyer, Lyevi), siydikdan indikan ajralişi (Xyertyer), қizlarda ta'riflab bölmaydigan darajada yoқimsiz tyerini ҳid ajratişi (Skyen).
Yuқorida sanab ötilganlarni ҳar doim ҳam faқatgina onatizm sababli dyeb öylaş kyerak emas. Balki turtki bölişi mumkin. Balki umuman aloқasi yöқ ҳam bölişi mumkin. Bundan taşқari oxirgi paytlar juda köp yoşlar orasida uçrayotgan şaxs özgarişlari (autizm)ni ҳam unutmaslik kyerak.