• Nov

    22

    2012
  • 120
img

Prostatit.

 Prostatit.

            Prostatit bu, prostata byezini yalliғlanishi. Erkaklar jinsiy a'zolarida eng ko'p uchraydigan kasallik bo'lib odatda 30-50 yoshda uchraydi.

            Prostatik sindrom kyechishiga ko'ra o'tkir yoki (3 oydan ko'p bo'lsa) surunkali bo'ladi.

            Bu kasallikning rivojlanishiga sabab, kichik tozning vyenoz tomirlarida қon aylanishi buzilishi (ich қotishi, kam xarakat xayot tarzi, uzoқ vaқt jinsiy aloқadan tiyilish yoki aloқalar sonini ko'paytirish, sovқatish, alkogolizm va ҳakozolar).

            Prostatit tasnifi.

I. O'tkir prostatit. Xar doim infyektsion kyelib chiқishga ega.

II. Infyektsion surunkali prostatit. Surunkali prostatitlar ichida 5-10% ni tashkil қiladi. Klinik simptomlari va laborator byelgilari prostatitga xos, infyektsion қo'zғatuvchi mavjud.

III. Infyektsion bo'lmagan surunkali prostatit (Yoki surunkali tos oғriғi sindromi). Surunkali prostatitlar ichida 90% xollarda uchraydi. Prostatitning klinik simptomlari, manfiy baktyeriologik tyekshiruvlar. Prostatitning laborator byelgilariga қarab 2 tipga bo'linadi:

·         A tip - Prostata byezi syekryetida lyeykotsitlar soni oshishi bilan kyechadigan (Yalliғlanish sindromi).

·         B tip - Prostata byezi syekryetida lyeykotsitlar soni oshmasligi bilan kyechadigan (yalliғlanishsiz sindrom).

IV. Yalliғlanish kompanyentli simptomsiz prostatit. Prostatit simptomlari bo'lmaganligi sababli faқat boshқa sababdan tyekshiruvlar natijasida aniқlanadi.

            O'tkir prostatit prostata byeziga infyektsiyani gyematogyen, limfogyen yoki қo'shni a'zolardan o'tishi  natijasida kyelib chiқadi. O'tkir prostatitni қo'zғatuvchilari spyektri, siydik yullaridagi boshқa o'tkir infyektsion jarayonlarni қo'zғatuvchilari bilan bir xil. Asosiylari gramm manfiy anaerob baktyeriyalar: E. Coli - 80% ni tashkil қiladi, Serratia Pseudomonas, Klebsiella Pseudomonas, Proteus Pseudomonas – 10-15%; grammusbatlardan: Enterococcus – 5-10%.

            Infyektsiyani prostataga kirish yo'llari xilma xil. Asosiylari: kanalikulyar yo'lSiydik chiқaruv kanalining orқa bo'limi prostata byezi chiқaruv yo'llaridan. Limfogyen yo'l – o'tkir uryetritda. Gyematogyen yo'l – baktyeriyemiyada.

O'tkir prostatit bilan xastalanganlar қiynalib, tyez-tyez, oz-ozdan siyishga, siyish vaқtida achishish yoki oғriққa, қov, oraliқ va orқa chiқaruv tyeshigi soxasidagi oғriқlarga, oғriқlarni moyaklarga, jinsiy olatga tarқalishiga, shikoyat қiladilar. Shu bilan birga umumiy intoksikatsiya byelgilari қo'shiladi: tana xaroratini ko'tarilishi, umumiy xolsizlik, қaltirash, ko'ngil aynish. Қaltirashni қo'shilishi kasallik jiddiylashganidan darak byeradi. 20-30 daқiқada қaltirash o'tadi, lyekin umumiy xolsizlik, tyerlash,  kuchayadi va tyez charchash paydo bo'ladi.

Қandli diabyet, alkogolizm, narkomaniya kasallikni asl aҳvolini byerkitishi mumkin. Byemorning shikoyatlari bo'lmasligi mumkin yoki faқat ich kyelishi vaқtidagi oғriқlar, o'tirgan vaқtda to'ғri ichakda va oraliқda bosimga shikoyat қilishi bilan kifoyalanishi mumkin.

Ryektal ko'rik(orқa pyeshobdan barmoқ bilan ko'rish)da prostata kattalashgan, shishgan, oғriқli, o'rta egati aniқlanmaydi, flyuktuatsiya(chayқalish) o'choқlari aniқlansa prostata abstsyessi boshlangandan darak byeradi. Yalliғlangan prostataning va prostata atrofi to'қimalarini kattalashib kyetishi natijasida siydik chiқaruv kanalining orқa қismini ezilishi, siydik ushlanib қolishiga sabab bo'ladi. To'liқ siydik tutilishi kuzatilishi mumkin. O'tkir prostatit umumiy shamollash byelgilarini ustunligi bilan o'tib kyetishi mumkin. Shuning uchun erkaklarda tana xarorati ko'tarilganda prostata byezini ryektal ko'rish lozim. Jarayon siydik pufagi atrofi to'қimasiga yoki siydik қopi dyevoriga o'tganda o'tkir sistit byelgilari paydo bo'ladi, tyez-tyez siyish, siydik қistovlar. Jarayon to'ғri ichak dyevoriga o'tganida ich kyelgandagi oғriқlar, oraliқ soxasida oғriқ paydo bo'ladi.

O'tkir prostatitda prostata massaji mumkin emas. Shuning uchun ryektal ko'rik extiyotkorlik bilan o'tkazilishi kyerak.

Tyekshiruvlarda 4 stakanli sinama (siydikni 4.ga bo'lib topshirish)ni buyurishdan maқsad, Meares va Stamey ta'riflagandyek uryetra, prostata yoki siydik pufagidagi infyektsiyani aniқlash. 10 yil avval Drach et al. tasnifi Meares va Stamey ishiga asoslangan tasnif taklif қilingan. Unga ko'ra prostata syekryetidan va siydik namunasidan (VB1 - birinchi siydik portsiyasi, VB2 - o'rta siydik portsiyasi, VB3 - siydik portsiyasi prostata byezini massaj қilingandan kyeyin olinadi) topilgan lyeykotsitlar soni yoki baktyeriyalar ekmasini o'sishiga қarab prostatitlarning ҳar xil tipi tasniflanadi.

Surunkali baktyerial prostatit erkaklarda қaytalanuvchi SYI (siydik yo'llari infyektsiyasi) natijasida kyelib chiқadi VA ALBATTA DAVOLANSA BO'LADI FAҚAT TAShXIS TO'ҒRI ҚO'YILSA BO'LDI.

Қo'yidagi ҳolatlarni ҳyech biriga yaққol prostatit yoki surunkali prostatit sabab bo'lmaydi va antibiotiklar bilan tuzalmaydi: Spyerma ҳajmini kamligi (gipospyermiya), Spyermatozoidlarning miқdorini kamligi (Oligozoospyermiya), Spyermatozoidlarni ҳarakatchanligini  kamligi (astyenozoospyermiya), Oligoastyenozoospyermiya, O'lik spyermatozoidlarni ko'pligi bilan birga kyelishi (Tyeratooligoastyenozoospyermiya), Muddatdan avval bo'shalish (tyez tashlash), Jinsiy olatni yetarli қattiқ bo'lmasligi (Eryektil disfunktsiya eski nomi impotyentsiya(jinsiy zaiflik)), Jinsiy aloқaga xoҳishni kamayishi, Yoshi kattalardagi jinsiy қobilyat buzilishi va ҳakozolar.

Siydik baktyerial ekmasi va prostata suyuқligini tyekshirish: prostata byezi suyuқligini mikroskopiyasi va miқdoriy syegmyentar baktyeriologik lokalizatsiyali ekmasi byemorlarda prostatitni baҳolashda muҳim tyekshiruv ҳisoblanadi.

Enterobacteriaceae, xususan E.coli eng ko'p tarқalgan қo'zғatuvchilardan biridir.

Prostatit bilan kyelgan byemorlarda tyekshiruv kyetma-kyetligi.

Anamnyez

Fizikal tyekshiruv

Siydikning umumiy taҳlili va o'rtacha ulushining baktyerial ekish yo'li bilan tyekshirish.

Vyenyerik kasalliklarni istisno қilish.

Siyish kundaligi, urofloumyetriya (siydik oқimini ryegistratsiyasi),  қoldiқ siydikni aniқlash.

Siydikning 4 stakanli taxlili, u Meares va Stamey tomonidan kiritilgan.

Infyektsiya aniқ topilgan byemorlarda antibaktyerial tyerapiya. 2 ҳafta o'tgach byemorning aҳvoli yaxshilanmasa kyeyingi tyekshiruvlar, masalan: vidyeourodinamika o'tkaziladi.

O'tkir baktyerial prostatit jiddiy infyektsiya sifatida kyechishi va paryentyeral davo muolajalari talab etilishi mumkin. Byemorga yotoқ ryejim byelgilanadi va kyeng spyektrga ega bo'lgan pyenitsillinlar, 3 avlod syefalosporinlar yoki ftorxinolonlar қo'llaniladi. Davo muolajalari klinik byelgilar to'liқ yo'қ bo'lib kyetguncha o'tkaziladi.

            Surunkali prostatitda aminoglikozidlar қo'llanilmaydi, shunday bo'lsada ular Gramm manfiylarga yaxshi faollikka ega. Bu guruҳ dorilar paryentyeral yo'l orқali kiritiladi. Ularga nisbatan қarshi ko'rsatmalar - allyergik ryeaktsiyalar. Umumiy kurs, davolashda 4-6 ҳafta davom etadi. Albatta dorilar yuқori dozada buyuriladi. Xo'jayra ichi baktyeriyasi aniқlanganda yoki gumon қilinganda tyetratsiklin yoki eritromitsin buyuriladi. Prostata ichiga antibaktyerial pryeparatlarni kiritish tablyetka bilan davolanish samarasiz bo'lganda қo'llaniladi.

            Surunkali prostatit aktual mavzu bo'lmaganligi uchun maқolamizda kyeng o'rin byermadik!

Urolog Қosimov Saidakrom Olimovich