• Dec

    12

    2014
  • 911
img

Jinsiy olatga protyez implantatsiyasi

Jinsiyolatga protyez implantatsiyasi

Jinsiy olat protyezini o'rnatish opyeratsiyalari, jinsiy olatda қattiқlashish buzilishi (eryektil disfunktsiya(ED)) rivojlangan byemorlarga ҳattoki tablyetka va in'yektsiyalar yordamida ҳam ijobiy natijaga erisha olinmagan ҳollarda amalga oshiriladigan opyeratsiya turlari xisoblanadi. Eryektil disfunktsiya erkak jinsiy a'zosini vaginaga kirita olmasligi yoki kiritaolganda ҳam jinsiy aloқani yakunlashga yetқazaolmasligidir. Bu muammo turli tuman kuzatilib asosan 40-70 yoshli erkaklarning 52 %ida kuzatiladi. Mamlakatimizda yengil, o'rta va to'liқ қattiқlashish buzilishi kasalligi ҳammasi bo'lib 70% ni tashkil қiladi. Yoshga қarab taқsimlanganda bo'lsa 40-49 yoshlar orasida 50% қattiқlashish buzilishi, 70 yosh undan katta yoshlilarda 95% қayd қilingan.

Eryektil disfunktsiya, butun tana bilan boғliқ, atyerosklyeroz, қand kasalligi, yuқori қon bosimi, koronar artyeriya kasalligi, buyrak va jigar kasalliklarga, asab tizimi, gormonal tizim va boshқa қon tomir tizimi kasalliklariga boғliқ ҳolda ҳosil bo'lishi mumkin. Undan tashқari faқatgina jinsiy olatga boғliқ kasalliklar va psixologik sabablarga ko'ra vujudga kyelishi mumkin. Ba'zi baxtsiz voқyealar, opyeratsiyalar, turli xil dori vositalarini istye'mol қilishdan ҳam ED kasalligiga chalinish mumkin bo'ladi. Қarish, surunkali kasalliklar va sigaryet ED kasalligining asosiy sabablaridan ҳisoblanadi.

Jinsiy olatda ED bo'lgan erkaklarda jinsiy uyғonish bilan ҳosil bo'lgan қattiқlashish vaginaga kiritish uchun yetarli bo'lmasligi mumkin yoki yetarli bo'lsa ҳam қisқa muddatda қattiқlik yo'қolishi mumkin. Bu muammo қuyida kyeltirilgan boshқa bir kasallikni byelgisi bo'lishi ҳam mumkin va asosiy kasallikning oқibatida muammolar ko'payishi mumkin. Bundan tashқari ko'pincha yoshga boғliқ xolda muammolar ҳam ko'payaboradi. Sigaryet, surunkali kasalliklar (tomir kasalliklari, қand kasalligi va boshқa) xolyestyerin yuқoriligi, қon bosimi oshishiga o'xshash kasalliklar ҳam EDga olib kyeladi va kasallikni rivojlanishini tyezlatadi. Қuyidagi muammo byemorning umumiy soғligiga ko'ra muҳim aҳamiyat kasb etmasada faқatgina ED  byemorning ҳayotiga xavf solmaydi lyekin yashash darajasini, sifatini, ijtimoiy va ruxiy ҳolatini syezilarli daraja buzilishiga olib kyeladi.

Jinsiy olat protyezi implantatsiyasidan oldin o'tқaziladigan ko'rik va tyekshiruvlar:

Eryektil disfunktsiya, dori darmonlar yoki ba'zi tomir opyeratsiyalari bilan davolanaolmaganda yoki dorilarning  yoki opyeratsiya foyda byermagan ҳollarda jinsiy olat protyezi o'rnatilishi mumkin. Bunday opyeratsiya oldidan doimo қon tyekshiruvlari bilan bir қator jinsiy olatdagi қon oқishi bilan boғliқ ҳollarda maxsus ultratovushlardan foydalanish mumkin. Rangli Dopplyer ultrasonografiya nomli bu jixoz jinsiy olatdagi қon buzilishini aniқ ko'rsatadi. Pyeyroni kasalligi nomi bilan tanilgan, jinsiy olat ichida ko'pincha xosil bo'lgan қattiқlashgan tabaқalar(blyashka)ni va jinsiy olatda oғriқli boshlangan, қattiқlashish vaқtida jinsiy olatda egrilik xosil қilgan kasallikda, agar қattiқlashishda қiyinchilik boshlangan bo'lsa jinsiy olat ichiga yuboriladigan dori bilan maxsus tyekshiruv o'tkazilishi mumkin. Bu tyekshiruvning natijasi ҳam jinsiy olat protyezi o'rnatish uchun to'liқ ko'rsatkich bo'lishi mumkin.

Jinsiy olat protyezi implantatsiyasi ko'rsatmalari:

Opyeratsiya faқatgina kishining ҳayotiy funktsiyalari uchun emas balki, jinsiy ҳayoti, yaxshi yashash қulayligi va ruҳiy ҳolatini yaxshilash uchun lozim bo'ladi. Jinsiy olat protyezini o'rnatish opyeratsiyasi,  oldingi dori yoki jarroxlik opyeratsiyalaridan foyda ko'rmagan yoki amalga oshirilgan muolaja ishlarining byemorga yetarli darajada foydali bo'lmagan ҳolatlardagini tadbiқ қilinishi mumkin. Shu bilan birga yuқorida ta'riflangan Pyeyroni kasalligiga o'xshash maxsus ҳollarda ҳam agar kasallik uzoқ muddaat davom etgan bo'lsa va birgalikda ED muammosi vujudga kyelgan bo'lsa jinsiy olat protyezi o'rnatish opyeratsiyasi қilinishi mumkin.

Opyeratsiyaning tibbiy vazifasi va maқsadi:

Jinsiy olat protyezlari, қattiқlashish buzilishi kasalligiga chalingan erkaklarda oxirgi davolash usuli bo'lib jinsiy olat o'rniga o'rnatiladigan moslamalarga ataladi. Asosan ikki xil jinsiy olat protyezlari bor. Birinchi guruxdagi protyezlar ustki қismi silikon bilan қoplangan bir myetaldan tashkil topgan, doimo қattiқ bo'lib faқat egilib bukilishi mumkin bo'lgan protyezlardir, ikkinchi guruxdagi protyezlar ustki қismi silikondan ishlab chiқarilgan bo'lib shishiriladigan va susaytirilishi mumkin bo'lgan myexanizmga ega ikki yoki uch қismli jixozlardir. Birinchi guruxdagi protyezlarning yanada tyejamkor bo'lishlari bilan birga jarroxlik usuli ҳam қulayliklari bor, faқat bu protyezlarning davomiy қattiқ bo'lib turishlari tabiiylikka yaқin emas. Xususan ba'zi kasb guruxlarida va sport bilan shuғillanuvchi kishilarda bunday davomiy қattiқ bo'lib turishi қator muammolarni tuғdirishi mumkin.  Ikkinchi guruxdagi protyezlarni esa shishirilib susaytirilishi ularga yana ҳam tabiiy funktsiya xususiyati byeradi, faқat bu guruxdagi protyezlarning opyeratsiyasi, ishlatish қiyinchiligi va myexanik buzilishlari kabi noқulayliklari bor. Protyezlar jinsiy olat ichidagi o'ng va chap tomonidagi ikki joyiga jarroxlik opyeratsiya yordamida extiyotkorlik bilan o'rnatiladi. Bu opyeratsiya umumiy yoki ma'lum bir қismga (byeldan past қismni uvishtirish) anyestyeziyasi bilan amalga oshiriladi. Opyeratsiyadan bir kun oldin opyeratsiya қilinadigan joylar turli maxsus moddalar bilan juda yaxshilab tozalanadi va kyeng ta'sir қiluvchi antibiotiklardan in'yektsiya bilan қo'llaniladi. Bu antibiotiklarga opyeratsiyadan kyeyin kamida 2 kun davom etiladi. Byemor jinsiy olat va atrofidagi yunglarini tozalamasligi kyerak. Bunday қilish tyerida xosil bo'lishi mumkin bo'lgan kyesilishlar protyezga infyektsiya tushish xavfini paydo қilishi mumkin. Tozalanish ishi jarroxlikdan bir nyecha kun oldin bajarilishi kyerak. Protyezni turiga қarab jinsiy olatning uchiga yaқin қismida yoki ostki қismining ustida yoki tagidan ochiladi. Jinsiy olat boshlanish қismi tukli joy bo'lgani uchun opyeratsiyadan kyeyin davolanish bitgandan kyeyin izlar bilinmay қoladi. Kyesish jinsiy olatning uchidan қilinganda sunnat қilngan joy bo'ylab pastga kyesilgani uchun bunda ҳam kyesilgan o'rni bilinmay kyetadi. Opyeratsiyadan kyeyin, jarroxlik oldidan jinsiy olatning syezishi, orgazm қobilyati va bo'shalish funktsiyasi normal bo'lgan bo'lsa protyez o'rnatilgandan kyeyin ҳam funktsiyalar davom etadi. Protyez faқatgina jinsiy ҳissiyotga boғliқ bo'lmagan xolda қattiқlik ҳolatiga kyelishini ta'minlaydi. Protyez jarroxligining maқsadi қattiқlashishni va jinsiy olatga ko'tarilishini ta'minlashdir. Bundan tashқari protyez jinsiy olat o'rnatilishi jinsiy olatni kattaligi yoki xajmida biror bir o'sishni ta'minlamaydi yoki jinsiy istagiga to'ғridan to'ғri ta'sir ko'rsatmaydi.

 

Jinsiy olat protyezini o'rnatish uchun kyerakli ishlar, kasalxonada қolish muddati:

Bu opyeratsiya, o'rnatiladigan protyezni turiga қarab 45 daқiқa bilan 1,5 soat orasida bo'lishi mumkin. Opyeratsiyadan kyeyin қolish muddati byemorning oғriқlari va yaralari bitishiga қarab 2-5 kun bo'lishi mumkin. Antibiotiklarning in'ktsion yo'l bilan byerilishi ҳam bu muddatni uzaytirishi mumkin.

Opyeratsiyadan kyeyin (uyda, ishda) e'tibor byerilishi kyerak bo'lgan xususiyatlar:

Kasalxonadan chiққandan kyeyin 1 xaftagacha yara o'rniga suv tyegmasligi va yara joylarining juda toza tutilishi kyerak bo'ladi. Undan tashқari kamida 4 xafta jinsiy aloқada bo'lmasligi kyerak bo'ladi. Bu muddatdan so'ng opyeratsiya қilgan doktor tomonidan kyerakli nazorat ishlari olib boriladi va jinsiy aloқaga ruxsat byeriladi. Yuқori isitma, uzoқ cho'zilgan oғriқ, yara o'rnida oқish, jinsiy olatda shishish va қizarish, siyaolmaslik yoki siyishga қiynalish kabi xollarda albatta opyeraatsiya қilgan doktorga vaқt yo'қotmasdan murojaat қilish kyerak.

 

 

Jinsiy olat protyezi o'rnatishning risklari, asoratlari va oқibatlari:

Jinsiy olat protyezi o'rnatish opyeratsiyasi vaқtida jinsiy olatni ichki қismida ba'zi қismlarida ochilishlar kuzatilishi mumkin. Bu ҳolat oldi olinib davom etilishi mumkin. Boshқa xavf siydik yo'lini zararlanishidir. Bunday ҳolatda siydik naychasi tiқilib opyeratsiya kyeyinroққa қoldirilishi mumkin. Protyez opyeratsiyasining eng muҳim asorati infyektsiya bo'lib,  opyeratsiyadan bir kun oldin opyeratsiya bo'ladigan joylarni tozaligini ta'minlovchi moddalar va inyektsiya shaklida byeriladigan kyeng ta'sirga ega antibiotiklar bilan infyektsiyadan saқlanishga xarakat қilinadi. Antibiotiklarga opyeratsiyadan kyeyin yana kamida 2 kun davom etiladi. Faқat barcha tadbirlarga қaramasdan protyez infyektsiyasi 1-10% orasida uchratish mumkin. Қand kasalligi bor byemorlar bilan orқa miya zararlangan byemorlarda infyektsiyalanish xavfi yanada yuқoridir. Infyektsiya tushganda antibiotiklar yana boshlanib protyezni chiқariladi. Ya'ni protyez, byemorning ҳolatiga қarab jinsiy olat ichidagi қismlar  antibiotik suyuқliklar bilan yaxshilab tozalanib ayni opyeratsiyani o'zida қilinganidyek 6 oydan kyeyin ҳam amalga oshirilishi mumkin.

Shishirilishi mumkin bo'lgan protyezlarda myexanik muammolar muxim asoratlar xisoblanadi. Ma'lum bir muddat o'tgach vujudga kyeladigan myexanik muammolar orasida protyezni shishiruvchi suyuқlik kamayishiga olib kyeladigan қopқoқlar eng oldinda kyeladi. Bu va shunga o'xshash muammolar sababli protyezlarni butunicha yoki ba'zi bir қismlarini almashtirishga to'ғri kyeladi. Xususan (byeldan pastgi қismga) anyestyeziya қilingandan so'ng o'tkinchi siyaolmaslik kabi xolatlar kuzatilishi mumkin. Bunday xollarda ma'lum muddatga siydik naychasi o'rnatilishi mumkin. Xududiy anyestyeziya oxirida oyoқlarda xis қilmaslik, қon bosimining pasayishi, bosh oғriғi, ko'ngil aynishi kabi muammolar kuzatiladi. Davomli қattiқ turuvchi protyezlar asosan prostata kasalligi kabi siyishga қiynaladigan byemorlarda yuқorida қilinadigan siydik yo'li amaliyotlari қiyin bo'ladi. Bu byemorlarda, susaytirilganda siydik yo'liga to'liқ yoki davolash maқsadida kirishni osonlashtiruvchi, shishirilishi mumkin bo'lgan protyezlar tanlanadi.

Jinsiy olat protyezi implantatsiyasining foydali tomonlari va kutilgan natijalari:

Bu davolash usulida byemorlar xoҳlagan vaқtlarida jinsiy aloқaga kirishaolishlari va aloқani istagancha davom ettirishlari mumkin bo'ladi. Juftlarining roxatlanishi uchun ҳam bu davolash usuli boshқa davolash turlari orasida birinchi o'rinda turadi. Shu bilan birga shishiriladigan protyezlarning osonlik bilan ishlatilishiga odatlanish va jinsiy olatning ichidagi bu yangi jismni borligini tan olish uchun ma'lum vaқt o'tishi kyerak. Byemorlar, protyezlarini butunlay byegona xis қilganlarida, kutilgan natijalarga erishaolmaganlarida yoki o'ta byezovtalik xissi paydo bo'lganda, bu protyezlar opyeratsiya yo'li bilan chiқarilishi mumkin. Ma'lum muddat ichida protyez turi yoki modyelida biror o'zgartirish қilinishi kyerak bo'lsa buni ҳam imkoni bor.

Jinsiy olat protyezi implantatsiyasi қo'llanilishi rad қilinganida vujudga kyelishi mumkin bo'lgan oқibatlar:

Bu davolash usuli rad қilinganida kishining umumiy soғliғini buzuvchi yoki ҳayotiy xavf tuғdiradigan қandaydir bir muammo kuzatilmaydi. Faқat jinsiy faoliyatning o'z o'rniga қaytmasligi erkakda ijtimoiy va ruxiy muammolar yaratishda davom etadi.

Jinsiy olat protyezi implantatsiyasiga altyernativ davolash usullari va bularning yaxshi tomonlari, kamchiliklari, xavflari, asoratlari:

Protyez jarroҳligi, avvaldan sinalgan dori vositalari va boshқa jarroҳlik usullari yordamida foyda ko'rmagan byemorlarga қo'llanilgani uchun bu gurux byemorlarda boshқa altyernativi bo'lmagan yo'ldir. Byemor talabi sababli to'ғridan to'ғri protyez jarroxligiga yo'naltirilsa, jinsiy olatda қattiқlashishni ta'minlovchi turli xil dorilar bilan davolashlarni ҳam borligi etiborga olinishi kyerak. Bu dorilar orasida avvalambor oғizdan ichiladigan dorilardan foydalanish kyerak. Oғizdan ichilgan dorilardan foyda ko'rilmagan taқdirda jinsiy olatdan to'ғridan to'ғri inyektsiya yo'li bilan yuboriladigan yoki siydik yo'li ichiga kryem shaklida siқilib қo'yiladigan dorilardan foydalanish mumkin. Bu dorilar asosan juda arzon bo'lmagan va ayniқsa yurak koronar artyeriya kasalligi bo'lgan byemorlarda, ba'zi ko'z kasalliklarda va yaқin kunlarda yurak xuruji, falaj kabi kasalliklarni o'tkazgan byemorlarda xavfli bo'lishi mumkin. Bundan tashқari jinsiy olat ichiga inyektsiya yo'li bilan dorilar yuborilishi, bir muddat o'tgach doriga va inyektsiyaga boғliқ ҳolda jinsiy olat ichidagi қattiқlashish(Pyeyroni kasalligi)ga va buzilishiga olib kyelishi mumkin. Shu bilan birga dori vositalari bilan davolash davrida doimo dorilar dozasini ortirish kyerak bo'lishi mumkin. Ba'zi dorilar vaқt o'tib o'z ta'sirini yo'қotishi mumkin.

Jinsiy protyez implantatsiyasini amalga oshiradigan doktorlar:

Protyez jarroҳligi maxsus bir jarroҳlik usulidir. Bu opyeratsiyalar asosan urologlar va maxsus tajribali mutaxassislar tomonidan yoki mutaxassis doktorlarning kuzatuvi ostida mutaxassislik talabalari tomonidan amalga oshiriladi.

 

Protyez turlari va rasmlari:


1 bo'lakli protyez


2 bo'lakli protyez


3 bo'lakli protyez